Praca, nie obietnice

Wystąpienia

ZMIANY W REGULACJACH DOTYCZĄCYCH IMMUNITETÓW

Odsłony: 1590

Ustawa wprowadza jednolite regulacje dotyczące trybu postępowania w sprawie wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osób, którym przysługuje immunitet: posłom i senatorom, generalnemu inspektorowi ochrony danych osobowych, prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej, prezesowi Najwyższej Izby Kontroli, rzecznikowi praw obywatelskich i rzecznikowi praw dziecka.

Grupa posłów PiS skierowała do Sejmu projekt ustawy o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich oraz niektórych innych ustaw zmierzających do wprowadzenia bądź ujednolicenia procedury uchylania immunitetu, co powinno przyczynić się do usprawnienia postępowania w tym zakresie. Projekt został skierowany do pierwszego czytania do komisji: Regulaminowej i Spraw Poselskich oraz Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Ich sprawozdanie przedstawił poseł Waldemar Buda (PiS), który omówił poprawki wniesione do przedłożenia, w tym regulacje, zgodnie z którymi wnioski o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, zatrzymanie lub aresztowanie osoby objętej immunitetem w sprawach o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego będą składane do Marszałka Sejmu w każdym przypadku za pośrednictwem Prokuratora Generalnego. Wnioski będą kierowane do organu Sejmu właściwego do ich rozpatrzenia. Po rozpatrzeniu sprawy organ ten będzie uchwalał sprawozdanie wraz z propozycją przyjęcia lub odrzucenia wniosku.

 Poseł oznajmił też, że w myśl poprawek zainteresowane osoby będą miały prawo do wypowiedzenia się w przedmiocie wniosku na forum Sejmu. Sprawozdawca powiedział ponadto, że zgodnie z projektowanymi przepisami przewidziana jest bezwzględna większość ustawowej liczby posłów przy podejmowaniu decyzji o uchyleniu immunitetu.

Opowiadając się za uchwaleniem ustawy, poseł Włodzimierz Bernacki (PiS) stwierdził, że parlament nie przewidział sytuacji, w której osoby pełniące ważne funkcje państwowe mogą podejmować działania naruszające prawo, ścigane z oskarżenia publicznego. Uznał, że projektowana ustawa usuwa istotną lukę w porządku prawnym, więc nie powinna być traktowana jako akt prawny skierowany wobec pojedynczych osób. Projektowane przepisy zmierzają do wprowadzenia procedury analogicznej do tej, jaka obowiązuje przy wnioskach o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności parlamentarzystów, czyli komisja przedstawia opinię, która jest prezentowana na forum Sejmu, a zainteresowany ma prawo do wystąpienia i Izba podejmuje decyzję — zauważył poseł Tomasz Głogowski (PO), informując, że Platforma nie będzie się sprzeciwiała przyjęciu nowych regulacji . Do projektu zgłosił dwie poprawki, które umożliwią rzecznikowi praw obywatelskich oraz Prezesowi NIK przyjmowanie mandatów za wykroczenia drogowe.

Poseł Mirosław Pampuch (N) wyraził wątpliwości co do: roli Prokuratora Generalnego w postępowaniu; braku określenia maksymalnego okresu, w którym złożony wniosek o uchylenie immunitetu powinien być rozpatrzony; udostępniania akt postępowania; braku regulacji gwarantującej, że wnioski oparte na tych samych podstawach prawnych i faktycznych jak te, w przypadku których Sejm nie wyraził zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, będą pozostawione bez nadania im biegu. Poinformował o poprawkach zaproponowanych przez jego ugrupowanie, które zostały odrzucone i w konkluzji oznajmił, że w tej sytuacji Klub Nowoczesna nie poprze ustawy w brzmieniu zaproponowanym w sprawozdaniu. Poseł Krzysztof Paszyk (PSL) krytycznie ocenił projektowaną rolę Prokuratora Generalnego w procesie rozpatrywania wniosków o uchylenie immunitetu, stwierdzając, że być może chodzi jedynie o wstrzymanie wniosków niewygodnych dla większości parlamentarnej. Uznał, że wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności rzecznika praw obywatelskich i prezesa Najwyższej Izby Kontroli z uwagi na ich szczególną konstytucyjną rolę w funkcjonowaniu państwa powinno następować kwalifikowaną większością głosów, co zagwarantowałoby im pełniejszą niezawisłość. Ocenił, że projektowana regulacja nie wnosi nic dobrego, więc Klub PSL nie widzi możliwości jej poparcia. Poseł Tomasz Rzymkowski (K’15) stwierdził, że potrzeba wprowadzenia regulacji wynika z braku przepisów dotyczących procedury rozpatrywania wniosków w sprawie uchylenia immunitetu rzecznikowi praw obywatelskich oraz prezesowi NIK. Uznał, że projektowane zmiany zmierzają we właściwym kierunku i zapowiedział ich poparcie. W ocenie rządu, jest to propozycja godna poparcia. „Tym projektem mówimy głośno, że nikt nie stoi ponad prawem, że wszyscy jesteśmy równi wobec prawa, bez względu na to, czy ktoś pełni funkcję konstytucyjną, czy jest to przysłowiowy Kowalski” — stwierdził sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Patryk Jaki. Odnosząc się do poprawek zgłoszonych przez przedstawiciela PO, stwierdził, że zmierzają one w dobrym kierunku, tylko problem polega na tym, iż według wielu prawników, są niezgodne z konstytucją. Wiceminister nie wykluczył zmiany ustawy zasadniczej, która umożliwiłaby wprowadzenie tej inicjatywy w życie.

Przedstawiciel projektodawców, poseł Andrzej Matusiewicz (PiS) przypomniał rzymską zasadę, że prawa nie tworzy się dla konkretnej osoby, tylko dla ogółu. Zapewnił, że Prokurator Generalny nie zbada wniosków o pozbawienie immunitetu pod względem formalnym, ponieważ zgodnie z propozycjami będzie to kompetencja Marszałka Sejmu, który będzie mógł wzywać do poprawy czy uzupełnienia wniosku, a jeśli nie nastąpi to w określonym terminie, wtedy pozostanie on bez rozpoznania. Poseł polemizował z opinią, że powinien być wyznaczony okres postępowania w sprawie wniosku o pozbawienie immunitetu, gdyż — jak argumentował — nie ma wyznaczonego czasu na rozpatrzenie przez sądy powszechne spraw karnych czy cywilnych. Sejm — wbrew rekomendacjom Komisji — odrzucił dwie poprawki w sprawie umożliwienia rzecznikowi praw obywatelskich oraz prezesowi NIK przyjmowania mandatów za wykroczenia drogowe. Za uchwaleniem ustawy o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich oraz niektórych innych ustaw głosowało 265 posłów, przeciw — 173, a 2 wstrzymało się od głosu. Ma ona wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia. Znowelizowano również następujące ustawy: o Najwyższej Izbie Kontroli, o wykonywaniu mandatu posła i senatora, o ochronie danych osobowych, o Instytucie Pamięci Narodowej — Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, o Rzeczniku Praw Dziecka .