Praca, nie obietnice

Wystąpienia

PRZEPISY DOTYCZĄCE PRZEDAWNIENIA KARALNOŚCI PRZESTĘPSTW

Odsłony: 3040

Zgodnie z przyjętą z inicjatywy grupy posłów PiS nowelizacją Kodeksu karnego, jeśli w okresach biegu przedawnienia przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego (od 5 do 30 lat) zostanie wszczęte postępowanie, to karalność tych przestępstw będzie ustawać – nie tak jak dotychczas – z upływem 5 lat od zakończenia tych okresów, tylko po 10 latach. Do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie nowelizacji będzie się stosować przepisy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, chyba że termin przedawnienia już upłynął. 

Instytucja przedawnienia karalności przestępstw jest elementem porządku prawnego i polityki wymiaru sprawiedliwości, w szczególności polityki karnej – powiedział poseł Andrzej Matusiewicz (PiS), prezentując sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny. Zwrócił uwagę na występującą w europejskich kodeksach karnych instytucję przedłużenia terminu przedawnienia. Poinformował, że polski ustawodawca w ubiegłym roku skrócił z 10 do 5 lat ten termin, jeśli w okresie biegu przedawnienia wszczęto postępowanie przeciwko osobie podejrzanej. Wyjaśnił, że rozpatrywana obecnie propozycja polega na wydłużeniu tego terminu do 10 lat, i to w przypadku wszczęcia postępowania nie przeciwko konkretnej osobie, ale w sprawie. 

W debacie poseł Artur Zasada (PiS) zwrócił uwagę na przepisy Kodeksu postępowania karnego, które mają na celu takie ukształtowanie postępowania, aby sprawca przestępstwa został wykryty i pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a osoba niewinna tej odpowiedzialności nie poniosła. Popierając projekt, zaznaczył, że uznanie wszczęcia postępowania w sprawie jako okoliczności warunkującej wydłużenie terminu przedawnienia karalności służy realizacji trafnej reakcji karnej. 

Posłanka Joanna Frydrych (PO) zauważyła, że projektowana zmiana prowadzi do przywrócenia nieznacznie zmodyfikowanego rozwiązania wprowadzonego do Kodeksu karnego w 2005 r. Uznała, że wydłużenie terminu przedawnienia karalności przestępstw przyczyni się do przewlekłości postępowań sądowych, podczas gdy obowiązujące przepisy mobilizują organy ścigania do sprawnego działania w celu wykrycia sprawcy, a sądy do sprawiedliwego osądzenia w możliwie rozsądnym terminie. W konkluzji stwierdziła, że Klub PO nie może poprzeć projektowanej ustawy. 

Rozpatrywana nowelizacja pozwoli w praktyce zniwelować szkody spowodowane liberalizacją prawa karnego, jakie ponoszą obywatele i państwo – stwierdziła posłanka Barbara Chrobak (K’15). Opowiadając się za uchwaleniem ustawy, dodała, że na ostatniej nowelizacji przepisów w tej sprawie skorzystały m.in. osoby odpowiedzialne za oszustwa kredytowe, fałszowanie dokumentów, utrudnianie postępowania, wpływanie na świadka, uszkodzenie ciała, kradzież czy inne przestępstwa dolegliwe dla społeczeństwa i państwa.

Poseł Mirosław Pampuch (N) zgłosił poprawki, zgodnie z którymi przedłużony okres przedawnienia karalności przestępstw zostałby zmieniony z 5 do 6 lat, a warunkiem takiej decyzji byłoby wszczęcie postępowania przeciwko osobie sprawcy, a nie w sprawie. Przypomniał, że wydłużenie z 5 do 10 lat w 2005 r. tego okresu miało na celu osądzenie sprawców afery Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego.

Poseł Krzysztof Paszyk (PSL) zgodził się z opinią, że instytucja przedawnienia jest istotnym elementem polityki wymiaru sprawiedliwości, ale powinna być ukierunkowana na przeciwdziałanie przewlekłości postępowań. Zgłosił poprawkę, zgodnie z którą przesłanką wydłużenia okresu przedawnienia byłoby wszczęcie postępowania przeciwko osobie, a nie w sprawie. 

Sejm – po odrzuceniu, zgodnie z rekomendacją Komisji wszystkich poprawek – uchwalił ustawę o zmianie ustawy – Kodeks karny 281 głosem (przeciw było 159 posłów, a 2 wstrzymało się od głosu). Ma ona wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia.